De helft van de wereld wordt niet langer meer genegeerd

Verwaarloosde tropische ziekten beginnen de aandacht te krijgen die ze verdienen.

Leishmaniasis. De ziekte van Chagas. Lymfatische filariasis. Dit zijn ziekten waar de gemiddelde persoon in een geïndustrialiseerd land waarschijnlijk nog nooit van heeft gehoord. Maar ze treffen een miljard mensen over de hele wereld rechtstreeks en dreigen miljoenen meer te infecteren.

Er zijn ongeveer 17 verwaarloosde tropische ziekten (neglected tropical diseases/NTD) die miljarden mensen treffen in ontwikkelingslanden, vooral mensen in krottenwijken en boeren. “Meer dan de helft van de wereldbevolking loopt risico op het krijgen van verwaarloosde overdraagbare tropische ziekten, of heeft momenteel zo’n ziekte”, aldus Jerome B. Zeldis, MD, PhD, algemeen directeur van Celgene Global Health en medisch directeur van Celgene, op het World Orphan Drug Congress Europe in 2011.

Ondanks de wijdverspreide aard van NTD’s, zijn veel van de geneesmiddelen die ervoor gebruikt worden oud of hebben ernstige bijwerkingen. Het zou beter zijn als er opties waren die minder bijwerkingen hebben en daarnaast effectiever, goedkoper en eenvoudiger in te nemen zijn. Ook moeten deze geneesmiddelen goed tegen hoge temperaturen en vochtigheid kunnen. 

Helaas krijgt onderzoek naar NTD’s niet zoveel financiering als de drie grote tropische ziekten: HIV / AIDS, malaria en tuberculose, die fors worden ondersteund door het internationale financieringsinstituut The Global Fund. Verwaarloosde tropische ziekten zijn traditiegetrouw ook geen focus geweest voor de meeste grote farmaceutische bedrijven, voornamelijk omdat ze weinig tot geen winst opleveren. 

Maar het begint er langzaam beter uit te zien. In 2012 doneerde de Bill and Melinda Gates Foundation USD 363 miljoen gedurende vijf jaar om te helpen met programma’s voor onderzoek en distributie van geneesmiddelen voor verwaarloosde tropische ziekten. Veel farmaceutische bedrijven helpen mee door het doneren van geneesmiddelen. Het lijkt erop dat veel mensen eindelijk de behandelingen zullen krijgen die ze wanhopig nodig hebben. “Ik ben ervan overtuigd dat voor het einde van dit decennium bijna al deze ziekten uitgewist of beheerst kunnen worden”, aldus Margaret Chan, directeur-generaal van de World Health Organization (WHO) volgens Reuters.

Celgene Global Health (CGH), een divisie van Celgene Corporation die in 2009 werd opgericht, begrijpt dat ziekte mensen kan belemmeren om mee te doen in het dagelijks leven. CGH gelooft dat haar betrokkenheid bij patiënten ook voor de mensen in ontwikkelingslanden moet gelden. Het leveren van levensreddende behandelingen en het deelnemen aan samenwerkingsverbanden binnen de gezondheidszorg zijn cruciaal voor het bevorderen van wereldwijde welvaart.

CGH werkt met samenwerkingsverbanden voor productontwikkeling, non-gouvernementele organisaties (NGO’s), academische instellingen en andere organisaties om het potentieel van onze stoffen te bepalen voor gebruik bij het behandelen van verwaarloosde ziekten. Er lopen momenteel verschillende projecten die zich in verschillende stadia van ontwikkeling bevinden. Huidige programma’s richten zich op leishmaniasis, Afrikaanse trypanosomiasis, de ziekte van Chagas, malaria, lymfatische filariasis, tuberculose, virale hemorragische koortsen, HIV, en Kaposi sarcoom.

Op basis van de ervaringen met thalidomide en andere geneesmiddelen, werkt Celgene samen met het U.S. Agency for International Development (USAID), de Indiana University en het Academic Model for Providing Access to Healthcare (AMPATH) om veilige toegang te ondersteunen tot levensreddende behandelingen die risico’s met zich meebrengen. AMPATH werkt momenteel in Kenia om medisch personeel op te leiden en om systemen voor de veiligheid van de patiënt, de veiligheid van apotheken en distributiecontrole te verbeteren. 

Het doel van de samenwerking tussen farmaceutische bedrijven en wereldgezondheidsorganisaties is ervoor te zorgen dat meer mensen met NTD’s de behandelingen krijgen die ze nodig hebben. “Misschien beginnen mensen zich in de loop van dit decennium wel af te vragen of deze ziekten nog wel verwaarloosde ziekten genoemd moeten worden”, zei Bill Gates in 2012 tijdens Uniting to Combat NTDs. “Als wij onze mijlpalen blijven halen, gaan wij ze misschien gewoon tropische ziekten noemen.”

Hoewel er hoop is, moet er nog veel werk verricht worden om verwaarloosde tropische ziekten te verslaan. Tijdens het World Orphan Drug Congress Europe in 2011 zei dr. Zeldis dat hij vindt dat het onaanvaardbaar is dat NTD’s genegeerd worden en spoorde hij bedrijven aan om te helpen waar ze maar kunnen. “De patiënten wachten en dat zijn heel veel mensen.”